60Hz Monitörle Oyun Oynuyorsanız, O Ekran Kartını Çöpe Atın: Hz, Tepki Süresi ve Panel Teknolojileri (IPS vs VA vs TN) Rehberi

Tarih: 02.02.2026 12:07
60Hz Monitörle Oyun Oynuyorsanız, O Ekran Kartını Çöpe Atın: Hz, Tepki Süresi ve Panel Teknolojileri (IPS vs VA vs TN) Rehberi
Dünyanın en güçlü bilgisayarına sahip olsanız bile, gördüğünüz görüntü monitörünüzün kapasitesi kadardır. Bilgisayarınız oyunda 300 FPS alıyor ama monitörünüz 60Hz ise, siz sadece 60 kare görürsünüz. Peki 144Hz ile 165Hz arasındaki fark hissedilir mi? '1ms' tepki süresi yalan mı? IPS panel renkleri neden canlı ama TN panel neden daha hızlı? Ölü pikselden 'Ghosting' (Hayaletlenme) sorununa; ikinci el veya sıfır monitör alırken bilmeniz gereken tüm teknik detaylar ve 'UFO Testi' ile gerçekleri görme sanatı.

Giriş: Şişe Ağzı (Bottleneck) Gözlerinizde Olmasın

Oyuncuların %80'i parayı kasaya harcar, monitörü sona bırakır. Oysa monitör, bilgisayarla iletişim kurduğunuz penceredir. Kötü bir monitör, iyi bir bilgisayarın performansını görünmez kılar. Müşterilerimize her zaman şunu söyleriz: 'Göremediğin FPS, senin değildir.'


Bölüm 1: Hz Nedir ve Neden 144Hz Şarttır?

Hz (Hertz),ekranın saniyede kaç kez yenilendiğini gösterir.
60Hz: Standart ofis monitörü. Saniyede 60 kare gösterir. Rekabetçi oyunlarda (Valorant, CS2) adamı gördüğünüzde o sizi çoktan vurmuş olur.
144Hz / 165Hz: Oyun standardıdır. Görüntü yağ gibi akar. Mouse hareketindeki keskinliği masaüstünde bile hissedersiniz. Bir kere 144Hz kullanan biri, bir daha asla 60Hz'e dönemez, gözü kasar.
240Hz ve Üzeri: E-Sporcular içindir. Farkı anlamak için çok keskin gözler gerekir.


Bölüm 2: Panel Savaşları (IPS, TN, VA)

Hangi monitörü almalısınız? Bu, ne yaptığınıza bağlıdır.

  • TN Panel (Twisted Nematic): En ucuzu ve en hızlısıdır. E-sporcular hız için kullanır ama renkler 'çamur' gibidir. Yandan bakınca görüntü kararır. Film izlenmez.
  • IPS Panel (In-Plane Switching): Renkler muazzam canlıdır, görüş açısı geniştir. Eskiden yavaştı ama artık 'Fast IPS' teknolojisiyle hem hızlı hem kalitelidir. Bizim önerimiz %90 IPS'tir.
  • VA Panel (Vertical Alignment): Genellikle 'Curved' (Kavisli) monitörlerde olur. Siyahları çok derin (gerçek siyah) gösterir ama hızlı hareketlerde 'Ghosting' (İz bırakma) yapabilir. Korku oyunları ve film için idealdir.

 


Bölüm 3: '1ms' Yalanı ve GtG vs MPRT

Kutunun üzerinde kocaman '1ms' yazar. Ancak bu hangi 1ms?
GtG (Grey to Grey): Gerçek piksel renk değiştirme hızıdır. Çoğu '1ms' monitör aslında GtG'de 4-5ms'dir.
MPRT (Motion Picture Response Time): Arka ışığı açıp kapatarak yapılan bir hiledir. Görüntüyü netleştirir ama parlaklığı kısar.
Kağıt üzerindeki verilere inanmayın, inceleme videolarına bakın.


Bölüm 4: Ghosting (Hayaletlenme) ve UFO Testi

İkinci el monitör alırken yapacağınız en önemli testtir. Monitörde hareket eden bir nesnenin arkasında gölge gibi bir iz kalıyorsa, o monitörde 'Ghosting' vardır ve oyun zevkinizi baltalar.
Nasıl Test Edilir?
Google'a 'Test UFO Ghosting' yazın. Çıkan sitede uzaylılar kaymaya başlayacak. Telefonunuzun kamerasıyla onları çekerken ekranı takip edin. Arkalarında siyah bir gölge/iz bırakıyorlar mı? Bırakıyorlarsa o monitörden uzak durun (Genelde ucuz VA panellerde olur).


Bölüm 5: Çözünürlük ve İnç Dengesi (Piksel Sayma Sorunu)

Büyük ekran her zaman iyi değildir.
24 İnç: 1080p (Full HD) için ideal sınırdır.
27 İnç: Eğer 27 inç alacaksanız, çözünürlük mutlaka 2K (1440p) olmalıdır. 27 inçte 1080p kullanırsanız pikselleri tek tek sayarsınız, yazılar bulanıklaşır.
Monitör alırken 'Piksel Yoğunluğu' (PPI) kalitenin anahtarıdır.

Sonuç: Gözlerinize Yatırım Yapın

Bilgisayar parçaları eskir, işlemciler yavaşlar ama iyi bir monitör 10 yıl kullanılır. Bütçenizi ayarlarken monitöre üvey evlat muamelesi yapmayın. Doğru panel ve yüksek Hz, oyun yeteneğinizi doğrudan artırır.

 
 
⚠️ Yasal Uyarı ve Sorumluluk Reddi:
Bu blog yazısında yer alan bilgiler, genel bilgilendirme amacı taşımaktadır.
Yükleniyor...