Giriş: Son Modüler Hepsi-Bir-Arada Bilgisayarlar

Apple’ın 2009-2011 yılları arasında ürettiği iMac modelleri (iMac11,x ve iMac12,x), teknoloji meraklıları için özel bir yere sahiptir. Bu cihazlar, günümüzün kapalı kutu tasarımlarının aksine, MXM3 yuvası sayesinde grafik kartının değiştirilmesine izin veren 'son modüler iMac'ler' olarak bilinir. Ancak bu cihazlara modern bir macOS (Mojave’den Sequoia’ya kadar) kurmak, sadece bir parça değişiminden çok daha fazlasını gerektirir.

1. Neden GPU Yükseltmesi? 'Metal' Sınırı

Apple, macOS 10.14 Mojave ile birlikte grafik mimarisini tamamen Metal API üzerine kurdu. Bu durum, iMac'lerin içinde gelen orijinal AMD Radeon HD 4000, 5000 ve 6000 serisi kartların (Metal desteklemedikleri için) modern işletim sistemlerinde donanım hızlandırması yapamamasına neden oldu. Çözüm ise basittir: Dizüstü bilgisayarlarda kullanılan Metal destekli bir NVIDIA Kepler veya AMD GCN/Navi mimarili MXM kartı takmak.

2. vBIOS Flashing: Mac ile İletişim Kurmak

Piyasadan aldığınız standart bir PC grafik kartını doğrudan iMac’e taktığınızda genellikle 'siyah ekran' ile karşılaşırsınız. Bunun nedeni, kartın iMac'in EFI (Extensible Firmware Interface) yapısıyla konuşamamasıdır.

• EFI Önyükleme Ekranı: Kartın bilgisayar açılırken o meşhur Apple logosunu ve disk seçim ekranını gösterebilmesi için özel bir vBIOS yazılımı ile flashlanması gerekir.
• Yöntemler: vBIOS işlemi Linux tabanlı bir USB sürücü (GMRL), CH341a programlayıcı mandalı veya Windows yüklü bir iMac üzerinden yapılabilir. Özellikle NVIDIA Quadro K610M, K1100M veya GTX 780M gibi kartlar bu toplulukta en çok tercih edilen modeller arasındadır.

3. Kritik Modifikasyonlar: Isı Yönetimi ve Heatsink

Yeni ve daha güçlü bir ekran kartı, daha fazla ısı demektir. 21.5 inç modeller genellikle güç kısıtlamaları nedeniyle MXM-A kartlarla sınırlıyken, 27 inç modeller daha güçlü MXM-B kartları çalıştırabilir.

• Heatsink (Isı Emici) Modu: MXM-B tipi bir kart takarken, kartın üzerindeki bobinlerin soğutucuya tam oturması için soğutucunun bazı kısımlarının Dremel gibi bir aletle taşlanması gerekebilir.
• Termal Macun: GPU çekirdeği için kaliteli bir macun yeterlidir, ancak VRAM yongaları için Apple'ın orijinal tasarımına benzer şekilde K5 Pro viskoz macun kullanılması şiddetle önerilir.

4. Yazılımsal Sihirbaz: OpenCore Legacy Patcher (OCLP)

Ekran kartını fiziksel olarak takıp vBIOS’u hallettikten sonra karşınıza iki büyük sorun çıkar: Parlaklık kontrolünün çalışmaması ve uyku/uyanma sorunları. OCLP, bu noktada devreye giren bir önyükleyicidir. OCLP sayesinde sistem, kendisini desteklenen bir model (örneğin bir iMacPro1,1) gibi göstererek modern macOS sürümlerini kurmanıza izin verir. Ayrıca, NVIDIA kartlarda parlaklık sorununu çözen yamaları ve AMD kartlar için 4K video hızlandırma özelliklerini sisteme enjekte eder.

5. Karşılaşılabilecek Sorunlar ve Hata Teşhisi

Bu tür bir modifikasyon, kaynaklarda belirtildiği gibi 'tak-çalıştır' (Plug and Play) bir çözüm değildir.

• Siyah Ekran: PRAM sıfırlaması sonrası ekran kararabilir; bu durumda alt/option tuşuna basılı tutarak EFI seçim ekranını zorlamak gerekebilir.
• SMBUS Çakışmaları: Bazı NVIDIA kartlar (GTX 880M gibi), iMac’in dahili LCD ekranı bağlıyken sistemin açılmasını engelleyen adres çakışmalarına neden olabilir.
• Kernel Panic: Eğer sisteminiz kurulum sonrası aniden yeniden başlıyorsa, /var/db/PanicReporter klasöründeki log dosyalarını TextEdit ile açıp hatanın hangi sürücüden (kext) kaynaklandığını analiz etmelisiniz.

Sonuç: Eskiye Can Vermek

Eski bir iMac'i yükseltmek sadece paradan tasarruf etmek değil, aynı zamanda elektronik atığı (e-waste) azaltma misyonunun bir parçasıdır. Doğru planlama, biraz sabır ve doğru kaynak takibiyle, 2011 model bir iMac bugün bile akıcı bir şekilde macOS Sequoia çalıştırabilir ve günlük işleriniz için şık bir iş istasyonuna dönüşebilir.

Teknisyenin Notu: iMac'i sökerken güç kaynağının açık uçlarına dokunmamaya dikkat edin (yüksek voltaj tehlikesi) ve ekranı kaldırırken hassas LVDS kablosunu koparmadığınızdan emin olun.