Giriş: Hız Zincirin En Zayıf Halkası Kadardır

Dünyanın en hızlı işlemcisine (i9) sahip olsanız bile, verileri ona taşıyan yol (Disk ve RAM) yavaşsa, bilgisayarınız kağnı gibidir. Müşterilerimiz genelde 'Abi bu laptop eski' diye gelir, biz SSD ve RAM takviyesi yapıp geri verdiğimizde 'Siz buna ne yaptınız, uçuyor!' derler. İşte o sihirli dokunuşun teknik detayları.

Bölüm 1: HDD'lerin Cenaze Töreni ve SSD Devrimi

Mekanik diskler (HDD), içinde dönen bir plak olduğu için fiziksel hız sınırına takılır (Max 100-150 MB/s).
SATA SSD: 500 MB/s hız verir. Eski laptopları diriltmek için birebirdir.
NVMe M.2 SSD: Anakartınız destekliyorsa, bu küçük çubuklar 3500 MB/s ile 7000 MB/s arası hızlara ulaşır. Windows'un açılması 4 saniye sürer. Oyunların yükleme ekranları (Loading Screen) yok olur. 2026 yılında sisteminizde hala Windows, HDD üzerine kuruluysa, kendinize işkence ediyorsunuz demektir.

Bölüm 2: RAM Miktarı Değil, 'Bant Genişliği' Önemlidir (Dual Channel Sırrı)

İşte satıcıların size söylemediği büyük sır. Laptop alırken '16 GB RAM var' derler ama 'Tek çubuk mu, çift çubuk mu?' demezler.
Senaryo A (Tek 16GB): Veriler işlemciye tek bir şeritten gider. Trafik sıkışır.
Senaryo B (2x8GB = 16GB): Veriler iki ayrı şeritten (Dual Channel) aynı anda akar. Bant genişliği ikiye katlanır.
Sonuç: Özellikle FPS oyunlarında (CS2, Valorant) ve dahili ekran kartı kullanan (APU) sistemlerde, Dual Channel yapmak FPS'i %20 ile %40 arasında artırır. Biz sattığımız tüm oyun bilgisayarlarını mutlaka 2x8 veya 2x16 olarak dizayn ediyoruz.

Bölüm 3: Doğru Parça Seçimi (MHz ve CL Değerleri)

Rastgele RAM alıp takamazsınız. Mavi ekran alırsınız.
1. DDR Nesli: DDR3 yuvasına DDR4 takamazsınız. Fiziksel olarak uymaz.
2. Frekans (MHz): Mevcut RAM'iniz 3200 MHz ise, yanına alacağınız da 3200 MHz olmalı. Yoksa sistem ikisini de en yavaş olanın hızında çalıştırır.
3. Gecikme (CL): CL değeri ne kadar düşükse o kadar iyidir. Mevcut RAM'iniz CL22 ise, yanına CL16 takmayın, uyumsuzluk yapabilir. Aynısından alın.
İpucu: CPU-Z programını indirip 'SPD' sekmesine bakarak cihazınızdaki RAM'in tüm kimlik bilgilerini görebilirsiniz.

Bölüm 4: 'Müsait Yerim Var mı?' Kontrolü

Parça sipariş etmeden önce cihazın içini açmadan kontrol etmeniz gerekir.
Görev Yöneticisi Yöntemi: Ctrl+Shift+Esc yapın > Performans > Bellek sekmesine gelin. Sağ altta 'Kullanılan Yuvalar: 1/2' yazıyorsa, tebrikler, boş bir koltuğunuz var. Hemen yanına bir RAM daha ekleyip Dual Channel keyfini yaşayabilirsiniz. Eğer '2/2' yazıyorsa, içindekileri söküp daha yüksek kapasiteli takmanız gerekir.

Sonuç: Yeni Bilgisayar Almayın, İyileştirin

Tüketim çılgınlığına kapılmayın. Çoğu zaman 'yavaş' dediğiniz bilgisayarın tek suçu, içinde 10 yıllık bir HDD olması veya tek kanal RAM ile boğulmasıdır. Küçük bir dokunuşla cihazınıza ikinci baharını yaşatın. Yapamazsanız, getirin biz halledelim.