Giriş: Görünmez Düşman 'Isı' ve Performans Kaybı

İkinci el veya sıfır, elektronik cihazların bir numaralı katili yüksek ısıdır. Silikon çipler (CPU/GPU), 100°C sınırına dayandığında kendini korumak için frekans (MHz) düşürür. Siz bunu oyunda anlık takılma (FPS Drop) olarak hissedersiniz. Çoğu kullanıcı 'Bilgisayar eskidi' der, oysa sadece bakıma ihtiyacı vardır. Biz sattığımız tüm cihazlarda bu bakımları 'Endüstriyel Standartlarda' yapıyoruz; şimdi sıra sizde.

Bölüm 1: Termal Macun Bilimi (Her Macun Aynı Değildir)

Marketteki 50 TL'lik macunu o pahalı cihaza sürmek, Ferrari'ye tüp taktırmak gibidir. Termal macun seçerken W/mK (Watt bölü Metre-Kelvin) değerine bakmalısınız. Bu değer, ısının çipten soğutucu bloğa ne kadar hızlı aktarıldığını gösterir.

• Giriş Seviyesi (Standart): Genellikle 3-5 W/mK değerindedir. Üreticiler maliyeti kısmak için bunları kullanır. 3 ayda kurur.
• Yüksek Performans (Önerilen): Arctic MX-6, Thermal Grizzly Kryonaut gibi macunlar 8-12 W/mK değerindedir. Isıyı anında tahliye eder.
• Endüstriyel Çözüm (Game Changer): Honeywell PTM7950. Bu, macun değil 'Faz Değiştiren Ped'dir. Isındıkça sıvılaşır, soğuyunca katılaşır. Laptoplarda yaşanan 'Pump-Out' (Macunun kenarlara akması) sorununu çözen tek teknolojidir.

Bölüm 2: Adım Adım 'Cerrahi' Temizlik Operasyonu

Cihazın içini açmak korkutucu gelebilir ama doğru ekipmanla basittir. İhtiyacınız olanlar: İnce uçlu yıldız tornavida, %99 İzopropil Alkol (Kolonya olmaz, şeker içerir ve yapışkan yapar!), mikrofiber bez ve anti-statik fırça.

1. Batarya Bağlantısını Kesmek (Hayati Önemli): Arka kapağı açtığınız an yapacağınız ilk iş, batarya soketini anakarttan ayırmaktır. Batarya takılıyken tornavidanız bir yere değerse anakartı 'kısa devre' ile yakarsınız. Çöp olur.
2. Fan ve Izgara Temizliği: Fanları sökün. Fan yapraklarını fırçayla temizleyin. Asıl önemli yer, fanın üflediği metal ızgaralardır (Heatsink). Burası genellikle 'halı' gibi tozla tıkanır. Işığa tuttuğunuzda karşıyı göremiyorsanız, hava geçmiyor demektir.
3. Eski Macunu Kazımak: Soğutucu bloğu kaldırın. Çipin üzerindeki kurumuş beton gibi macunu alkollü bezle, çipe zarar vermeden nazikçe silin. Ayna gibi parlamalı.

Bölüm 3: Macun Sürme Teknikleri (X mi, Nokta mı?)

İnternet bu tartışmayla doludur. Ancak laptop işlemcileri (dikdörtgen) ve masaüstü işlemcileri (kare) farklıdır.
Laptoplar İçin: Çip, koruyucu metal kapaksız (Direct Die) olduğu için, macunu tüm yüzeye ince bir tabaka halinde spatula ile yaymanız en garantisidir. Hiçbir boşluk kalmamalı.
Masaüstü İçin: Metal kapak (IHS) olduğu için tam ortaya bezelye tanesi kadar sıkmak veya 'X' şeklinde sürmek yeterlidir; baskıyla yayılır.

Bölüm 4: Undervolt (Voltaj Düşürme) ile Bedava Soğutma

Donanım temizliği bitti, şimdi yazılımın gücünü kullanacağız. Üreticiler, her işlemciye 'garanti olsun' diye gereğinden fazla voltaj verir. Fazla voltaj = Fazla Isı. Biz bu voltajı performans kaybetmeden kısacağız.
Araç: ThrottleStop (Intel) veya Universal x86 Tuning Utility (AMD)

• FIVR Sekmesi: ThrottleStop'ta FIVR menüsünü açın.
• CPU Core ve CPU Cache: 'Unlock Adjustable Voltage' kutusunu işaretleyin.
• Offset Voltage: Burayı yavaş yavaş eksiye çekin (Örn: -50mV). Stabilite testi yapın (Cinebench). Mavi ekran alana kadar değil, stabil kalana kadar inin (Genelde -80mV ile -125mV arası güvenlidir).

Bölüm 5: Fan Eğrisi (Fan Curve) Ayarı

Otomatik fan ayarları genellikle sessizlik odaklıdır, bu yüzden cihaz ısınana kadar fan dönmez. MSI Afterburner veya cihazın kendi yazılımından (Armoury Crate, Dragon Center) 'Fan Curve' ayarına girin.
Senaryo: Sıcaklık 60°C olduğunda fan %40 değil, %60 dönsün. 80°C olduğunda %100 dönsün. Bu agresif profil, cihazın ısınmasını beklemeden soğutmayı başlatır.

Sonuç: Bakımlı Cihaz Değer Kaybetmez

Bu işlemleri yılda bir kez (veya macun kalitesine göre 2 yılda bir) yapmak, cihazınızın 5 yıl sonra bile ilk günkü performansını vermesini sağlar. Sattığımız tüm ikinci el ürünlerde bu süreçleri uyguladığımız için 'Sıfır Ayarında' diyoruz. Kendi cihazınıza da bu özeni gösterin, o da size performans olarak geri dönsün.