Yapay Zekâ Veri Merkezleri RAM Talebini Patlattı

Son yıllarda yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, devasa veri merkezleri kurulmaya başlandı. Bu merkezler:

• Yüksek kapasiteli RAM

• Sürekli çalışan bellek sistemleri

• Maksimum performans odaklı donanımlar

gerektiriyor. Yapay zekâ şirketleri için bellek maliyeti ikinci planda kalırken, üreticiler talebi karşılamakta zorlanıyor.

Araştırma şirketi Counterpoint verilerine göre RAM çipi fiyatları 2025’in son çeyreğinde yaklaşık %50 artış gösterdi. 2026’nın ilk çeyreği tamamlanmadan önce ise %40–50 aralığında yeni bir artış daha bekleniyor.

Üretim Gücü Sınırlı, Talep Kontrolden Çıkmış Durumda

Küresel RAM üretiminin büyük kısmı yalnızca üç şirketin elinde bulunuyor:

• Samsung

• SK Hynix

• Micron

Bu firmalar toplam üretimin %90’ından fazlasını kontrol etse de mevcut kapasite, yapay zekâ odaklı talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Üstelik üreticiler, daha kârlı olduğu için PC ve tüketici elektroniğine yönelik bellek üretimini azaltarak yapay zekâ çözümlerine yöneliyor.

RAM Krizi Hangi Sektörleri Etkileyecek?

Bu krizin etkisi yalnızca veri merkezleriyle sınırlı değil. Uzmanlara göre RAM tedarikindeki sıkıntılar şu alanlara doğrudan yansıyacak:

• Dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar

• Akıllı telefonlar

• Televizyon ve akıllı ev ürünleri

• Otomotiv elektroniği

• Telekomünikasyon ekipmanları

Pandemi döneminde yaşanan otomotiv çipi krizine benzer bir senaryonun yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.

“20 Yıldır Böyle Bir Dönem Görmedim”

TrendForce analistlerinden Avril Wu, RAM piyasasındaki durumu şu sözlerle özetliyor:

“RAM sektörünü 20 yıldır takip ediyorum ama böylesini hiç görmedim. Bu gerçekten şimdiye kadarki en çılgın dönem.”

Bu açıklama, krizin geçici değil, yapısal bir sorun hâline geldiğini gösteriyor.

Yeni Fabrikalar Çözüm Olacak mı?

Bellek üreticileri milyarlarca dolarlık yeni yatırım planları açıklasa da bu fabrikaların üretime geçmesi 2027–2028 yıllarını bulacak. Yani kısa vadede RAM piyasasında bir rahatlama beklenmiyor. Aksine, mevcut kapasitenin büyük bölümü şimdiden yapay zekâ şirketleri tarafından rezerve edilmiş durumda.

Fiyat Artışları Satışları Düşürecek

Fiyatların yükselmesi kaçınılmaz olarak satışlara da yansıyacak. IDC tahminlerine göre:

• 2026’da akıllı telefon satışları %5 düşebilir

• PC satışları ise %9’a kadar gerileyebilir

Bazı otomotiv ve telekom üreticileri, artık üretilmeyen eski RAM türlerini temin edebilmek için ikinci el çözümlere yönelmiş durumda.

RAM, Cihaz Maliyetlerinin Büyük Parçası Olacak

2026 itibarıyla üretilen yüksek performanslı RAM’lerin %70’inden fazlasının veri merkezlerine gitmesi bekleniyor. Uzmanlara göre RAM, yakın gelecekte bir elektronik cihazın toplam maliyetinin %30’una kadar ulaşabilir.

Bu da şu anlama geliyor:
Yapay zekâ şirketleri üretim kapasitesini domine etmeye devam ettikçe, tüketici elektroniği üreticileri RAM’e daha pahalı ve sınırlı erişecek. Sonuçta artan maliyetler doğrudan son kullanıcıya yansıyacak.

Sonuç: RAM Krizi Tüketicinin Cebini Yakacak

Küresel RAM krizi, yalnızca teknoloji şirketlerinin değil, tüm tüketicilerin karşı karşıya kalacağı bir sorun hâline geliyor. Bilgisayar, telefon, televizyon veya otomobil fark etmeksizin; önümüzdeki dönemde donanım fiyatlarının yükselmesi ve ürün bulunurluğunun azalması kaçınılmaz görünüyor.