Herkes yapay zeka konuşuyor ama çoğu kişi onu sadece 'sohbet etmek' için kullanıyor. Oysa ChatGPT veya Gemini, doğru kullanıldığında ücretsiz bir kişisel asistan, bir diyetisyen, bir editör ve bir yaşam koçu olabilir. 'Prompt Mühendisliği' gibi havalı terimlere takılmadan, günlük hayattaki angarya işleri (mail yazmak, yemek planlamak, özet çıkarmak) saniyeler içinde halletmenizi sağlayacak, kopyalayıp kullanabileceğiniz pratik komutları (promptları) paylaşıyoruz.

Hiç yolda yürürken ayağın takıldığında tüm sokağın sana güldüğünü hissettin mi? Ya da kıyafetindeki küçücük bir lekenin herkes tarafından fark edildiğini? Sana bir iyi bir de kötü haberimiz var: Kötü haber, bu his tamamen senin zihninde. İyi haber ise, aslında kimsenin umurunda değilsin! Psikolojide 'Spotlight Effect' (Sahne Işığı Etkisi) olarak bilinen bu durumu, neden kendimizi sürekli başrol sanıp hayatı kendimize zehir ettiğimizi ve bu yükten nasıl kurtulacağımızı anlatıyoruz.

İnternette gezinirken hiç 'ıssızlık' hissettiniz mi? Sanki milyonlarca yorum ve beğeni var ama 'gerçek' insan yok gibi... Komplo teorisi olarak başlayan 'Ölü İnternet Teorisi' (Dead Internet Theory), üretken yapay zekanın patlamasıyla korkutucu bir gerçekliğe dönüşüyor. İstatistiklere göre internet trafiğinin yarısından fazlası artık botlara ait. Yorumlarda birbirine cevap veren algoritmalar, sahte influencer'lar ve 'zombi' içeriklerin istilası altında, dijital dünyada insan kalmanın zorluklarını ve internetin geleceğini masaya yatırıyoruz.

Hiç farkında olmadan saatlerce Instagram Reels veya TikTok kaydırdığın oluyor mu? Ya da bir işe odaklanmaya çalışırken elin sürekli telefona mı gidiyor? Sorun iradesizlik değil, beyninin kimyasal bir tuzağa düşmesi. Modern çağın hastalığı 'Dopamin Bağımlılığı'nı, neden sürekli sıkıldığımızı ve 'Dopamin Detoksu' denilen basit yöntemle beynimizi nasıl fabrika ayarlarına döndürebileceğimizi en sade haliyle anlatıyoruz.

Yapay zeka dünyası çalkalanıyor! OpenAI, sürüm numarasını değiştirmeden modellerinde devasa bir performans artışına mı gitti? GPT-5.2 olduğu iddia edilen 'sessiz güncelleme' ile gelen gelişmiş muhakeme (reasoning) yetenekleri, 10 kat daha hızlı yanıt süreleri ve 'insansı' mantık yürütme becerilerini mercek altına alıyoruz. Yapay zeka artık sadece cevap vermiyor, önce düşünüyor sonra konuşuyor. İşte o gizemli güncellemenin detayları.

Dünyanın en güçlü bilgisayarına sahip olsanız bile, gördüğünüz görüntü monitörünüzün kapasitesi kadardır. Bilgisayarınız oyunda 300 FPS alıyor ama monitörünüz 60Hz ise, siz sadece 60 kare görürsünüz. Peki 144Hz ile 165Hz arasındaki fark hissedilir mi? '1ms' tepki süresi yalan mı? IPS panel renkleri neden canlı ama TN panel neden daha hızlı? Ölü pikselden 'Ghosting' (Hayaletlenme) sorununa; ikinci el veya sıfır monitör alırken bilmeniz gereken tüm teknik detaylar ve 'UFO Testi' ile gerçekleri görme sanatı.

Bilgisayarınızın açma düğmesine basıp çay demlemeye mi gidiyorsunuz? Chrome'da 3 sekme açınca sistem kilitleniyor mu? Sorun işlemciniz değil, darboğaz (bottleneck). Bu rehberde; HDD denen 'tarihi eseri' neden yok etmeniz gerektiğini, M.2 NVMe SSD'lerin hız farkını ve en önemlisi; çoğu oyuncunun bilmediği 'Dual Channel' (Çift Kanal) RAM teknolojisini anlatıyoruz. Neden tek modül 16GB RAM, iki adet 8GB RAM'den %30 daha yavaştır? Uyumlu parça nasıl seçilir? Paranız cebinizde kalsın, cihazınız uçuşa geçsin.

Satın aldığınız o canavar gibi RTX ekran kartlı laptop, oyunun 10. dakikasında kasmaya mı başlıyor? Fanlar uçak motoru gibi çalışmasına rağmen klavye elinizi mi yakıyor? Sorun cihazda değil, fizikte. Üreticilerin kullandığı ucuz termal macunlar 6 ayda kurur ve 'Thermal Throttling' (Isıl Kısıtlama) başlar. Bu dev rehberde; termal iletkenlik (W/mK) biliminden, 'Pump-Out' etkisine dayanıklı macun seçimine (Honeywell PTM7950 vs. MX-6), işlemci voltajını düşürerek (Undervolt) sıcaklığı 15 derece azaltma sanatına ve fan temizliğinde yapılan ölümcül hatalara kadar her şeyi anlatıyoruz. Cihazınızı bir mühendis gibi optimize edin.

Bilgisayarınız yavaşladığında mahalle bilgisayarcısına götürüp 'Format atıldı' diye geri aldığınızda neden hala eski hızı yok? Çünkü yanlış yapılıyor. Windows kurmak bir sanattır. Rufus ile doğru USB hazırlamaktan (UEFI/GPT),üreticilerin bilgisayara gömdüğü reklam virüslerini (Bloatware) kazımaya; 'Driver Booster' gibi bilgisayar katili programlar yerine doğru sürücü kurulumuna kadar her şeyi anlatıyoruz. İkinci el aldığınız cihazı, kutudan çıkan sıfır cihazdan daha hızlı hale getirmek sizin elinizde.

Bilgisayarınızı açık bırakmak zorunda kalmadan, arkadaşlarınızla kesintisiz Minecraft oynamak istiyorsanız VDS (Sanal Sunucu) kiralamak en profesyonel çözümdür. Ancak VDS size siyah bir ekran (Terminal) olarak gelir. Peki bu ekrana nasıl hükmedeceksiniz? Bu rehberde; PuTTY ile sunucuya bağlanmayı, Linux komutlarıyla Java 21 kurmayı, PaperMC ile performanslı bir sunucu oluşturmayı ve 'Screen' komutu ile sunucuyu sonsuza kadar açık tutmayı A'dan Z'ye kodlarıyla birlikte anlatıyoruz. Linux bilmenize gerek yok, kopyala-yapıştır yapmanız yeterli.

Modern çağın en büyük hastalığı 'Bilgi Obezitesi'dir. Her gün yüzlerce video izliyor, makale okuyor, kod parçacıkları kaydediyor ama çoğunu unutuyoruz. Peki ya beyninizin biyolojik sınırlarını aşıp, öğrendiğiniz hiçbir şeyi unutmayan, siz uyurken bile sizin yerinize düşünen dijital bir 'İkinci Beyin' inşa etseydiniz? Bu dev rehberde; Tiago Forte'nin PARA metodundan, Zettelkasten not alma tekniğine, Notion ile kurulacak otomasyonlardan, Obsidian'ın nöron ağlarına kadar; dijital hayatınızı bir 'Depo'dan 'Fabrika'ya dönüştürmenin eksiksiz yol haritasını çiziyoruz.

Excel'de Ad ve Soyadı ayırmak için hala 'SOLDAN', 'SAĞDAN' veya 'BUL' formülleriyle mi uğraşıyorsunuz? Ya da dağınık yazılmış telefon numaralarını düzeltmek için saatlerinizi mi harcıyorsunuz? Excel 2013 ile gelen ama çoğu kişinin bilmediği 'Hızlı Doldurma' (Flash Fill) özelliği, sizin ne yapmak istediğinizi tahmin eder ve tek bir klavye kısayoluyla (Ctrl+E) binlerce satırı saniyede doldurur.

Patronunuz önünüze 500.000 satırlık devasa bir satış listesi koydu ve 'Hangi bölgede, hangi ürün, hangi ay ne kadar satmış?' diye sordu. Formüllerle bunu yapmaya kalkarsanız bilgisayarınız kilitlenir. Pivot Table (Özet Tablo), verileri sürükle-bırak yöntemiyle saniyeler içinde gruplamanızı, analiz etmenizi ve raporlamanızı sağlayan Excel'in en güçlü silahıdır.

Rakamlarla dolu siyah-beyaz bir tabloya bakmak kimsenin hoşuna gitmez. Hangi değerin yüksek, hangisinin düşük olduğunu anlamak için beyin jimnastiği yapmanız gerekir. Koşullu Biçimlendirme (Conditional Formatting), verileri değerine göre otomatik boyar. Satış hedefini geçenleri yeşil, zararları kırmızı yapmak veya bir 'Isı Haritası' (Heat Map) oluşturmak için tek araç yeter.

Hazırladığınız tabloyu iş arkadaşlarınıza gönderdiniz. Tarih kısmına 'Yarın' yazanlar, TC Kimlik No kısmına 10 hane girenler... Verileriniz çöp oldu değil mi? Veri Doğrulama, hücrelere girilecek verileri kısıtlamanızı sağlar. Açılır listeler (Dropdown Menu) oluşturarak kullanıcıyı sadece sizin belirlediğiniz seçenekleri seçmeye zorlayın.

Büyük bir heyecanla tabloyu hazırladınız: Aylar yukarıda, Şehirler solda. Ama patronunuz geldi ve 'Bunu tam tersi yapalım, Şehirler yukarıda olsun' dedi. 100 satırlık veriyi tek tek elle mi taşıyacaksınız? Excel'in 'Sırayı Değiştir' (Transpose) özelliği ile dikey tabloları yataya, yatay tabloları dikeye çevirmek saniyeler sürer.

Genelde matematikte '3 x 5 = ?' diye sorarız. Peki ya sonucu biliyorsak ama girdiyi bilmiyorsak? Örneğin: 'Ay sonunda 10.000 TL net kar elde etmem için, %20 kar marjıyla kaç adet ürün satmam lazım?' Bu tür 'What-If' (Durum Çözümlemesi) soruları için deneme-yanılma yapmayın. Hedef Ara özelliği, sonucu bulmak için girdinin ne olması gerektiğini sizin yerinize hesaplar.

Çalışma kitabınızda 20 tane sayfa (Sheet) var ve aradığınızı bulmak için alttaki sekmeler arasında kayboluyorsunuz. Dosyanıza bir 'Ana Sayfa' (Dashboard) yapmaya ne dersiniz? KÖPRÜ formülü veya Ekle > Bağlantı özelliği ile, tıkladığınızda sizi doğrudan ilgili sayfaya veya web sitesine götüren şık butonlar tasarlayabilirsiniz.

Excel'de 'Sırala' butonuna bastığınızda A'dan Z'ye sıralar. Peki ya sizin listeniz 'Küçük, Orta, Büyük' (S, M, L) ise? A'dan Z'ye yaparsanız 'Büyük, Küçük, Orta' olur ve mantık bozulur. Veya departmanları 'Yönetim, İK, Satış' sırasıyla görmek istiyorsanız? Excel'e kendi özel sıralama mantığınızı öğretebilirsiniz.

Saatlerce uğraşıp harika bir hesaplama aracı yaptınız. İş arkadaşınız dosyayı açtı, yanlışlıkla formülün üzerine sayı yazdı ve her şey bozuldu! Veya formüllerinizin nasıl çalıştığını (ticari sırlarınızı) kimsenin görmesini istemiyorsunuz. Excel'de sayfayı kilitlerken kullanıcıların sadece belirli hücrelere (Girdi alanlarına) veri girmesine nasıl izin verirsiniz?